B A Ş K E N T L E R, Sancaktarı Uygarlıkların

Oleh: Haydar Murad Hepsev
03 Mart 2012

 

B A Ş K E N T L E R,
Sancaktarı Uygarlıkların

 

Şehirlerin de hedefi vardır; insanların toplumların, devlet ve medeniyetlerin olduğu gibi… Şehirler de amaç ve yöneliş sahibidir. Devlet ve medeniyet onlara bir rol ve gaye verir, şehirler de gidilen yönün kilometre taşları olduğu bilinciyle hareket ederler. Bir yön verememişse şehirlerine, devlet ve rejim, inhitata davet çıkarmış demektir. Hedefi yoksa bir şehrin, terk edilmeyi ve yok olmayı göze almış demektir. Ama aslında şehirler olduğu yerde kalmazlar, yürümek, ilerlemek ve yücelmek isterler; yürütmek, ilerletmek ve yüceltmek için.

Başşehir, şehirlerin gayesi, modeli ve hedefidir. Başkent, şehirlerine ruh ve tarz verir. Başkenti besler bütün şehirler, ama başşehir de hepsini. Tarih içinde, yavaş yavaş ama sürekli, tek tek lakin devamlı, yıkımlara ve savaşlara rağmen fakat yenilenerek kurulur şehirler. Sonra başkentler tayin ederler kendilerine. Şuurla, bilgiyle, uzun ve çok uzun vadeli düşünce ve hesaplamayla bir şehir, şehirlerin başı olur. Onun için neredeyse değiştirilemezler. Fakat doğru tayin edilmemişse bir başşehir, devlet ve medeniyetin çöküş sebeplerinden birisi de o olur. Daha kuzeydeki Tuleytula dururken, iyice güneyde kalan Kurtuba şehrinin payitaht yapılması, kanaatimce, Endülüs’ün geriye dönüş ve çöküşünde önemli bir rol oynamıştır. [Tuleytula (Toledo), Roma ve Gotlar zamanında İspanya'nın başşehriydi. Ayrıca, Endülüs İslam Devleti’nin doğrultusu kuzeydi; Fransa, Almanya, Roma ve oradan da Kostantiniyye idi.] Risk alamayan, almaktan kaçınan devletlerin, olduğu yerde kalabilmeleri çok zor olmaktadır. İstanbul her yaz yerini Edirne‘ye seve seve verirdi, Edirne bizim yaz başkentimizdi; çünkü hedef Belgrat, Viyana ve Roma‘ydı. Dünyanın süperi, hatta tek süperi olma ideal ve gayesiydi.

Yazının devamı Haydar Murad HEPSEV’in Medeniyet Millet Devlet Birlik (Yüce Devlet Dergisi ve Yayınevi, İstanbul, Kasım 2010) kitabındadır.

/// 12 Aralık 2007 tarihinde yucedevlet.com’a eklenen bu yazı, sitemiz yeniden yapılandırılmadan (Aralık 2011′den) önce 1369kez okunmuştu.

 

Etiketler: , , , ,

Kategori: Fikir Yazıları | RSS 2.0 Both comments and pings are currently closed.

Yorum Yok

Comments are closed.